Almanya'da Tezhib Sanatı

Tezhib Arapçada “altınlama”, “yaldızlama”, “bezeme” anlamlarına gelen bir kavramdır. Hat eserleri ve kitapların süslenmesi için kullanılan altın varak, guaj boya veya mürekkep gibi malzemelerle yapılan, ince ve detaylı desenlerin oluşturulduğu bir sanattır. Tezhib yapan sanatkâra erkek ise “müzehhib”, bayan ise “müzehhibe” denir.

Türklerin, Orta Asya’dan Anadolu’ya getirdiği tezhib sanatı Beylikler, Selçuklular ve Osmanlılar döneminde gelişmesini sürdürmüştür ve bugün hâlâ gelişmeye devam etmektedir. Fatih Sultan Mehmet zamanında ilk nakışhane kurulmuş, bu nakışhanenin baş nakkaşı Baba Nakkaş en güzel eserleri vermiştir.

Kanuni Sultan Süleyman devri ise tezhib sanatı açısından zirvenin yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemin en önemli nakkaşı da Kara Memi’dir. Kendisinin oluşturduğu sanat ekolü yaklaşık 150 yıl kadar varlığını devam ettirmiştir. Tezhib sanatı, 20. asır başlarında unutulmaya yüz tutmuşken, birçok sanatkâr yeniden arayışlar içerisinde bu sanatı unutturmamışlardır. Günümüzde bu sanatın canlanmasında Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver’in çok önemli katkıları olmuştur.

Tezhib sanatı genellikle Kur’ân-ı Kerîm, Hadîs-i Şerif, şiir ve diğer önemli metinler ve el yazmalarını süslemek amacıyla icra edilir. Tezhib sanatı, yazıları daha estetik ve görsel olarak çekici hâle getirmek amacıyla kullanılan bir sanat çeşididir.