Almanya'da Musiki ve Ney Dersleri

Müzik, sesin ve sessizliğin belirli bir zaman aralığında ifade edildiği sanatsal bir faaliyettir. İbn-i Sina, “birbiriyle uyumlu olup olmadığı yönleri sesleri ve bu yollar arasındaki zamanlarını araştıran riyâzî bir ilimdir.” der musiki.

İslam dünyasında müzik sistemindeki teorik yapı VIII-XIII. yüzyıllarda gelişerek Endülüs’ten Çin’e ve Orta Afrika’dan Kafkaslar’a kadar geniş bir alanda yaygınlaşmıştır.

İslam dünyasında ilk müzik nazariyatı çalışmaları Emeviler ve Abbasiler devrinde başladı. Zelzel, Yûnus el-Katib ve Halil b. Ahmed bu dönemin ilk önemli müzikleridir.

İlk İslam filozofu Yakub b. İshak el-Kindi müzik teorisi üzerinde çalışan eski bir müelliftir. Kindi’den sonra Farabi’nin el-Musika’l-kebir’i bu alanda sistemli eserlerden biridir.

Son dönemlerde Hüseyin Sadeddin Arel, Rauf Yekta ve Suphi Ezgi nazariyat konusundaki araştırmalarını genişleterek makaleler ve müstakil eserler yayınlamışlardır; bu belgeler Türk müziği ses sisteminin ilk adımlarını içerir.

Kültürümüzde manevi anlama sahip çeşitli enstrümanlar bulunmaktadır. Ney de bu enstrümanlar arasında yer almaktadır. Ney üflemeli sınıfta yer alan, kamıştan üretilen bir müzik aletidir.

Ney enstrümanı, akorlarına göre çeşitli boyutlarda üretilmektedir. Dokuz adet boğuma sahiptir. Altı adet üst, bir adet de alt tarafta olmak üzere yedi adet delikten oluşur.

Farsça çalınan, icra eden anlamında gelen “zeden”, “neyzeden” bozularak, ney icracısı anlamında kullanılan “neyzen”e dönüşmüştür. Yani ney üfleyen anlamındadır.

Duyduğu şikâyette ona bir bu Ney, Anlatır hep bu ayrılıklardan bu Ney. Der ki; feryadım kamışlıktan gelir, Duysa her kim, gözlerinden kan gelir. Ayrılıktan parçalanmış bir yürek, İsterim ben, derdimi anlatmak gerek.

Mevlana Celaleddin Rumi (ks)